26.02.2026 12:45 1 MS/Lębork
Zdjęcie: Lębork/FB
Lębork przygotowuje się do obchodów Narodowego Dnia Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”. Wydarzenie będzie miało wymiar religijny, oficjalny i sportowy, a jego celem jest uczczenie żołnierzy powojennego podziemia niepodległościowego, którzy sprzeciwiali się narzuconemu po II wojnie światowej systemowi władzy.
Miejskie uroczystości zaplanowano na 1 marca. Organizatorzy podkreślają, że to ważny element lokalnej polityki pamięci i budowania świadomości historycznej mieszkańców. Wydarzenie ma charakter otwarty, a do udziału zaproszeni są wszyscy, którym bliska jest historia regionu i losy żołnierzy drugiej konspiracji. W imieniu miasta zaproszenie kierują burmistrz oraz przewodniczący Rady Miejskiej.
Uroczystości rozpoczną się mszą świętą w kościele Miłosierdzia Bożego przy ulicy Kasztanowej. Po nabożeństwie delegacje władz samorządowych oraz zaproszeni goście złożą kwiaty i zapalą znicze pod pamiątkową tablicą poświęconą żołnierzom 5. Wileńskiej Brygady Armii Krajowej oraz innym bohaterom podziemia niepodległościowego związanym z regionem. Symboliczny gest ma być wyrazem pamięci o ofierze i niezłomnej postawie ludzi, którzy po 1945 roku nadal walczyli o suwerenność Polski.
Po raz drugi lęborskim obchodom towarzyszyć będzie wydarzenie sportowe – Patriotyczny Bieg im. rtm. Jana Skorba. Rotmistrz był uczestnikiem kampanii wrześniowej 1939 roku, żołnierzem konspiracji oraz dowódcą oddziału partyzanckiego. W późniejszych latach związał swoje życie z ziemią lęborską i został pochowany na miejscowym cmentarzu. Organizatorzy chcą w ten sposób połączyć pamięć historyczną z aktywnością fizyczną i integracją mieszkańców.
Zawody zaplanowano w trzech kategoriach wiekowych. Najmłodsi uczestnicy zmierzą się z krótszym dystansem, starsze dzieci i młodzież pobiegną dłuższą trasą, a bieg główny przeznaczony będzie dla dorosłych i młodzieży powyżej 16. roku życia. Start i meta zlokalizowane będą przy głównym wejściu na Wieżę Ciśnień w Parku imienia Bolesława Chrobrego. Trasa została wybrana tak, aby bieg miał charakter rekreacyjny i był dostępny również dla osób mniej zaawansowanych sportowo.
Udział w biegu jest otwarty dla wszystkich chętnych. Zapisy prowadzone są drogą elektroniczną do 26 lutego oraz w dniu wydarzenia w Biurze Zawodów. W przypadku osób niepełnoletnich wymagana jest zgoda rodzica lub opiekuna prawnego. Organizatorzy liczą na udział całych rodzin i podkreślają, że bieg ma charakter symboliczny, a nie wyłącznie sportowej rywalizacji.
„Żołnierze Wyklęci” to określenie odnoszące się do żołnierzy powojennego podziemia niepodległościowego i antykomunistycznego, którzy po zakończeniu II wojny światowej nie pogodzili się z podporządkowaniem Polski Związkowi Radzieckiemu. Szacuje się, że w różnego rodzaju organizacjach konspiracyjnych działało od 120 do 180 tysięcy osób. Wielu z nich zostało zamordowanych lub skazanych na wieloletnie więzienie w wyniku represji aparatu bezpieczeństwa.
Data 1 marca nawiązuje do wydarzeń z 1951 roku, kiedy w więzieniu mokotowskim w Warszawie strzałem w tył głowy zamordowano kierownictwo IV Zarządu Głównego Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”. Było to ostatnie ogólnopolskie kierownictwo organizacji kontynuującej tradycje Armii Krajowej po 1945 roku. Przez lata miejsca pochówku zamordowanych pozostawały nieznane, co dodatkowo pogłębiało dramat rodzin i bliskich ofiar.
Określenie „Żołnierze Wyklęci” upowszechniło się w latach 90. XX wieku. Po raz pierwszy zostało użyte jako tytuł wystawy poświęconej antykomunistycznemu podziemiu zbrojnemu po 1944 roku, przygotowanej na Uniwersytecie Warszawskim. Nazwa miała podkreślić fakt, że przez dekady losy tych ludzi były przemilczane lub przedstawiane w sposób propagandowy.
Lęborskie obchody mają przypominać, że historia podziemia niepodległościowego nie jest jedynie tematem ogólnopolskim, ale dotyczy także lokalnych społeczności. Postać rotmistrza Jana Skorba oraz obecność żołnierzy 5. Wileńskiej Brygady AK w regionalnej pamięci pokazują, że losy powojennej konspiracji były silnie związane również z Pomorzem. Organizatorzy podkreślają, że takie inicjatywy sprzyjają międzypokoleniowej rozmowie o historii i wartościach.
Byliście świadkami zdarzenia w naszym regionie? Chcecie aby nasza redakcja zajęła się jakimś tematem? Czekamy na Wasze sygnały i informacje. Można kontaktować się z naszą redakcją za pośrednictwem strony facebookowej i mailowo: redakcja@nadmorski24.pl. Dyżurujemy także pod numerem telefonu 729 715 670.
